بکارگیری شاخص تغذیه‌ای دیاتومه (TDI) در تعیین سطح تروفیکی رودخانه سیروان-کردستان
کد مقاله : 1073-3ICP-FULL
نویسندگان
حسن نصراله زاده ساروی *1، آسیه مخلوق2، مهدی نادری جلودار3، فرشته اسلامی اسلامی4
1دانشیار و رئیس پژوهشکده اکولوژی دریای خزر
2کارشناس ارشد آزمایشگاه
3استادیارو عضو هیات علمی، مدیر گروه تجقیقات غیرزیستی
4کارشناس ارشد
چکیده مقاله
افزایش تخلیه انواع فاضلاب‌ها به اکوسیستم های آبی منجر به رشد و تکثیر جلبک، افزایش سطح تروفیکی و کاهش کیفیت آب می‌شود. تحقیق حاضر در سرشاخه‌های قشلاق و گاوه‌رود (رودخانه سیروان) طی یک سال آبی (1400-1399) صورت گرفت. هدف این مطالعه تعیین سطح تغذیه‌گرایی و کیفیت آب در این اکوسیستم بر اساس شاخص تغذیه‌ای دیاتومه در پریفیتون می‌باشد. تعداد 4 ایستگاه از بالا دست شاخه قشلاق تا نزدیک تاج سد ژاوه و یک ایستگاه در شاخه گاوه رود انتخاب گردید. برای تهیه نمونه، سطح مقطع معینی از سنگ خراشیده شد و پس از تثبیت با فرمالین به آزمایشگاه منتقل شد. طبق آنالیز میکروسکوپی 116 گونه میکروجلبک در 6 شاخه شناسایی شد. بیشترین تعداد گونه‌ها در شاخه باسیلاریوفیتا (49 درصد از تعداد کل گونه) و پس از آن در کلروفیتا (23 درصد) و سیانوفیتا (17درصد) دیده شد. تراکم جلبک در پریفیتون از 17000 میلیون سلول تا 454 هزار سلول در سانتیمترمربع متغیر بود. گونه‌های دیاتومه‌ای شاخص آب‌های شدیداً آلوده در بیشتر فصول و ایستگاه‌ها تراکم قابل توجه‌ای را دارا بودند. محاسبه شاخص تروفیکی دیاتومه (TDI) بر اساس تراکم دیاتومه نشان داد که محدوده تغییرات آن از 7/3 تا 9/4 بود. این میزان بیانگر وضعیت (هایپرتروفیک، کیفیت بسیاربد) بود که معادل با شرایط بارگیری خیلی زیاد از مواد مغذی می‌باشد. ایجاد شرایط پرغذایی ناشی از افزایش مواد آلی و غیر آلی به طور قابل توجهی موجب تغییر در تراکم و حضور گونه‌های مقاوم به آلودگی گردید. نتایج این تحقیق ضرورت اصلاح و بازسازی این رودخانه و نیز مخزن سدژاوه را نشان می‌دهد.
کلیدواژه ها
جلبک، دیاتومه، شاخص تغذیه‌ای، سد ژاوه،کردستان
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه شفاهی